لر در یک نگاه
خلاصه تعریف لر
لُر نام قومی ایرانی است که در غرب و جنوب غربی کشور ایران زندگی میکنند. زبان این قوم لری است. زبان لری مانند فارسی از شاخه زبانهای ایرانی جنوب غربی است و از نزدیکترین زبانها به فارسی به شمار میآید. در توضیح زبان لری باید افزود که تشابه این زبان با زبان فارسی تا حدی است که اگر چه دیگر مردمان ایران لرها را دارای زبانی خاص میدانند اما لرها زبان خود را گویشی از فارسی به شمار میآورند.
ویژگیهای زبان لری نشان میدهد که ایرانیزبان شدن منطقه کنونی لرستان در تاریخ باستان از سوی ناحیه پارس صورت گرفته و نه از سوی ناحیه ماد.[۱]
|
|
زیربخشها
قوم لر دارای تقسیم بندیهای زیادی است که در مهمترین و کلیترین تقسیمبندی به دو شاخه لر بزرگ و لر کوچک تقسیم میشوند. لر بزرگ بیشتر در استان کهگیلویه و بویراحمد و فارس، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، قسمتی از اصفهان، قسمتی از خوزستان، و قسمت کوچکی از لرستان زندگی میکنند؛ اما لر کوچک در لرستان و پشت کوه (ایلام)، بخشی از جنوب کرمانشاه و نیز استان همدان و شهرستان اندیمشک از استان خوزستان زندگی میکنند.
لرستان کوچک به دو منطقه پیشکوه (استان لرستان) امروزی و پشتکوه (استان ایلام) امروزی تقسیم میشود. لربزرگ، به دو شاخه «بختیاری و لرهای کهگیلویه و بویراحمد» یا بطور کلی لرهای «سربند» و «لرستان جنوبی» یا لرهای «زیربند» تقسیم میشود.
لر بزرگ که بخش عمده قوم لر هستند دارای تقسیمبندیهای گوناگونی بودهاست. ولی مهمترین و کلیترین تقسیمبندی این قوم به نام ایلهای آن است. لر بزرگ شامل ایلهای زیر است:
- بختیاری: بزرگترین ایل لر که خود شامل ایلهای بزرگی چون ایل بهمئی میباشد
- بویراحمد
- ممسنی: ایل ممسنی سومین ایل بزرگ قوم لر محسوب میشودمحل سکونت انها شهرستان ممسنی واقع در استان فارس میباشد و از طوایف رستم، بکش جاوید و دشمن زیاری تشکیل شده وقبر جد بزرگ کوروش هخامنشی در این منطقه قرار دارد.
- طیبی
- چرام
- لیراوی
- ایل نابود شده نویی که برخی از بازماندگانشان در ایل بویراحمد و لیراوی ادغام شدهاند و اینک تنها نامی از این ایل باقی ماندهاست.
میدانیم که در ایران باستان سه قوم ماد و پارس و پارت زندگی میکردند که برخی قوم لر را از قوم پارس و برخی نیز آنها رااز قوم ماد میدانند ولی اکثر زبانشناسانی که در مورد زبان این مردم پژوهش کردهاند آنها را پارس میدانند.
